عبد الحي حبيبى
880
تاريخ افغانستان بعد از اسلام ( فارسى )
را هم يكى ازين خوارج عبد الرحمن بن ملجم مرادى روز 17 رمضان 40 ه 660 م در مسجد كوفه شهيد گردانيد . خوارج در ممالك اسلامى پراگنده شدند ، و با دولت اموى هم مخالف بودند ، و از راه پارس و كرمان به خراسان و سيستان و ديگر بلاد شرقى و جنوبى خراسان هم رسيدند ، كه در تاريخ افغانستان در قرون نخستين اسلامى سهمى دارند . تعاليم خوارج : خوارج در عقائد و اعمال و اخلاق رويههاى خاصى داشتند ، كه در بسا از مسائل تعبدى و احكام شرعى با مذاهب اربعهء ديگر اسلامى و شيعيان مخالفت ميكردند ، و بنابرين اهل مذهب مذكور ايشانرا خوامس گفتهاند . « 1 » از جمله نكاتيكه از تعاليم خوارج مهمتر است اينست : 1 / حكم به كفر مرتكب گناه كبيره و كسى كه از هدايت قرآنى تجاوز كند « 2 » ، و بنابرين خوارج در قضيه تحكيم با تمام كسانى كه در ان دست داشتند مخالف شدند ، و بعد از خلافت شيخين كسى را بر درستى و راستى دانند كه به لا حكم الا للّه قائل باشد ، و در صورتى كه احكام قرآن موجوداند ، موضوع خلافت نبى را نبايد به حكميت بشر گذاشت . « 3 » 2 / خروج بر امام جائر واجب است « 4 » و تقيه جائز نيست ، و بنابرين خوارج با بنى اميه و بنى عباس جنگيدند ، و هيچ سلطه را شرعى ندانستند . 3 / مسلمانان در اختيار امام و خليفه مختار مطلقاند ، و بنابرين خلافت به قريشى يا عربى يا كدام نژاد و طائفه خاص مربوط نيست ، و حسب و نسب در ان شرط نباشد . و ممكن است غلام حبشى را به شرط لياقت خليفه ساخت ، و بايد خليفه از خدا بترسد ، و به او تعالى اطاعت تام نمايد ، و بر احكام دين سخت استوار باشد . و اگر ازين راه تجاوز
--> ( 1 ) - عقيده 173 ( 2 ) - تاريخ تشريع 142 ( 3 ) - عقيده 170 ( 4 ) - الفرق بين الفرق 55